Ostalons de vinha del Valon de Marcilhac.

Aquel text, es un estrach del libre posthume de Brigitte Féral “Ostalons de vinha”. Podetz encara en trobar qualquns a "la Maison de la Presse" de Marcilhac, 46 torn de vila 12330 Marcilhac, tel. : 05 65 71 75 58.

Lo que se passeja pel Valon de Marcilhac a pas besonh d’espepissar longtemps per veire o long dels costats abandonats de còrdas longas de paredons mièg engrunats. E se lo badaire es un pauc imaginatiu pòt veire totes los puèges a l’entorn cenchats aital del cap al pè, los adrechoses coma los ubagoses.
Lo païsatge èra aital a la fin del sègle dètz-e-noven, temps que foguèron avalidas las vinhas per la filoxèra. Lo trabalh de mai d’una generacion se trobèt anientat e los òmes arroïnats. Calguèt esperar gaireben cent ans per tornar veire viure una pichona part d’aquel vinhal que sembla uèi tirar camin.

Mas lo passejaire curiós a lèu fach de descobrir, dins aquel damièr quasi vertical de vinhas vièlhas, d’ostalons pichons semenats aicí e ailà. E quand se sarra d’eles, se maina que totes son diferents e mai ajan de punts comuns. Son pas d’ostals per i viure, mas per servar los apleches. Foguèron bastits amb de parets de pèiras secas e recaptats de lausas.
La cabana es en naut de la pèça, que portar l’aiga es mens pesuc en davalant.
De còps, es ombrada d’una figuièra o d’un perseguièr.
Dins lo travèrses ont i a una sorga o un potz coma prèp del causse, las lausas son remplaçadas per de gavèls plan quichats que paran de la pluèja e Son cambiats cada annada.
Las que an un fustatge son estonantas : per d’unas las fustas son tan plan polidas coma per un ostal vertadièr, per d’autras, son solament de troncs dreches de casses pichons amb lor rusca, per d’autras encara, son de fustas de recobrament amb de traucs, d’inscripcions, de clavèls o d’àscas, aicí inutils.
Se lo vinharon aviá pas trobat de pèiras, quand despeirava sa vinha, per bastir las parets pro nautas, alara las completava amb de pòstes, fins a la teulada. Cadun ensajava de s’arrengar a mendre còst e las idèas mancava pas.
Quin pecat que, pichon a pichon, aqueles ostalons sián abandonats, s’engrunen e s’arroïnen, fauta d’entreten. Constituisson part de nòstre patrimòni arquitectural, pòrtan testimòni del trabalh e de l’imaginacion dels estatjants d’aquela contrada, de lor arma e de l’especificitat d’un temps passat.

Brigitte Féral