Cosinar las plantas salvatjas (1)

Las plantas salvatjas que se pòdon manjar son fòrça nombrosas. Vertat qu’a l’ora de duèi ne manjam pas que qualques unas. Aquelas plantas que butan totas solas pels broals, pels prats e pels camins son una part del nòstre patrimòni. Nos fornisson una varietat granda de savors insolitas e nos permetan de realizar de recèptas que sortisson de l’ordinari. Sens comptar que al plaser de cosinar e de manjar s’i ajustan los de la recèrca e de la descobèrta.
Pr’aquò, emai sián pas espessas i a de plantas que cal pas manjar (n’i a que son de poisons, d’autras que poirián èsser iritantas). Tot aquò per dire que çò pus principal es de conéisser las plantas. Es essencial. Tanplan cal far mèfi d’amassar pas las èrbas per las randas o pels camps que i a agut d’erbicids o de pesticids !
Plan sovent es pas necessari de desrabar la planta, sufís de culhir fuèlhas o flors e prene sonque çò que cal per la recèpta, de biais d’aver pas a escampar lo demai. E subretot abans d’aprestar, doblidar pas de plan lavar las plantas, dos còps valon mai qu’un !

L’èrba de las cinc còstas (Plantago en latin)

L’èrba de las cinc còstas se trapa sens patir per pradas, òrts e pelencs. N’i a mai d’una mena, se pòt tractar tanplan de la coa de rat (Plantago major) coma de l’aurelha de lèbre (Plantago lanceolata).
La planta es aisida de conéisser e òm se pòt pas enganar. Las fuèlhas fan una roseta (son sarradas las unas contra las autras e desplegadas sul sòl enbàs de la tija) coma las del pissalièch. Cada fuèlha presenta 5 a 7 (sovent 5) nervaduras parallèlas, d’aquí lo nom : èrba de las cinc còstas. La planta produsís fòrça granas pichonetas que s’escampilhan e grelhan aisidament. Aquelas fuèlhas fan miranda contra la fissadas d’insèctes (abelhas, vèspas…) o d’ortigas. Se pòt, siá fretar lo fissal amb de fuèlhas frescas, siá espotir o trissar de fuèlhas per ne far un emplastre que cal pausar dessús.
Tant que son plan joves las fuèlhas demòran tendrinèlas e se mesclan, un còp lavadas plan coma cal, amb las ensaladas de sason. Apòrtan un peçuc d’amaresa que ne releva la sabor.
Las fuèlhas mai vièlhas las cal far còire. Aquí un biais de las aprèstar per ne far una salsa, una preparacion susprenenta de servir amb riz, blat, semola… filets de peisses cuèches a la vapor.

Marinièira d’èrba de las cinc còstas

Ingredients  :
- Dos braves planponhats (200 g) de fuèlhas joves d’èrba de las cinc còstas (Plantago),
- una ceba,
- dos culhieirats a sopa d’òli,
- dos culhieirats a sopa de farina,
- un veirat d’aiga,
- tres veirats de vin roge,
- sal, pebre.

Preparacion :

- Abocinar las fuèlhas e lor far prene un bolh dins d’aiga salada. Tastar per jutjar de l’amarum (se las fuèlhas son vièlhas benlèu que caldrà tornar començar e balhar un autre bolh).
- Estorrar las fuèlhas.
- Dins una padena far revenir la ceba amb un culhieirat d’òli. Ajustar las èrbas cuèchas e contunhar de far còire. Quand las èrbas son fondudas, ajustar 2 veirats de vin.
- Daissar bolhir 5 minutas sul fuòc doç.
- Mesclar la farina amb un culhieirat d’òli. Caufar entrò que la preparacion venga rossèla e sens quitar de remenar ajustar l’aiga e lo vin que demòran. Quand la salsa deven espessa i vojar las èrbas cuèchas.
- Salar e pebrar.

Vin : roge corsat.

Las mauvas (Malva en latin)

Las mauvas (Malva sylvestris, Malva alcea, Malva moschata mas tanben Malva neglecta e Malva parviflora que son mai pichonas) butan un pauc pertot, dins las pradas ont i a agut de bestial, a la broa dels camps o de las rotas. Las fuèlhas son mai que mai redondas e tot còp subretot las d’ennaut son descopadas en correjas finas. Las flors ròsas o rojas venadas de violet son grandas (de 3 a 6 centimètres). Los petals semblan de còrs. La planta florís tanlèu la prima entrò a la davalada. La frucha, que se ditz formajon, a la forma d’un disc e sembla un peral pichon plegat dins los sepals. Un còp èra los dròlles amassavan aqueles formajons per jogar a la dinneta e se carravan de los manjar un còp que lo calici èra estat levat. Las plantas, fuèlhas e flors se pòdon manjar en ensalada o en sopa, los formajons tant que son verts se pòdon ajustar dins las ensaladas. Sopa de flors de mauvas Ingredients :
- 2 planponhs de flors de mauvas
- 2 planponhs de fuèlhas de mauvas
- 3 o 4 trufas (400 g)
- 1 polida ceba (100 g)
- 3 o 4 carròtas (200 g)
- pebre, sal,
- s’aquò vos ditz : 1 culhieirat de crosta de lach o de rausa de lach (crèma fresca)

Preparacion :

-  Trissar la ceba e la far revenir amb un pauc d’òli dins una padena
-  Quand la ceba es plan rossèla ajustar las fuèlhas de mauvas.
-  Atrocelar las trufas e las carròtas, las vojar amb las cebas e las fuèlhas dins una caçairòla amb l’aiga que cal.
-  Acaptar e daissar còire a pichon bolh un vintenat de minutas.
-  Molinar amb un molin de legums.
-  Ajustar las flors de mauvas e daissar bolir 2 o 3 minutas.
-  Pebrar, salar e al moment de servir, s’aquò vos ditz, ajustatz un culhieirat pichon de crosta de lach dins cada sietada. Vin : de vòstra causida

Receptas : Ivèta Balard , Fotòs : Gilbert Cayron.