Ives Roqueta, pèira plantada de la literatura d’òc

Vaquí un òme, retirat ara dins son ostal de la sèrra, en dessús del Pont de Camarés, que poiriam prendre pel Vielh de la montanha, perdut dins los repapiatges d’una notorietat passadissa.
Non, brica, mas sonque un escrivan que demòra amorós fòl de sa lenga.

Vertat es que l’òme es provocator de natura e qu’a pres plaser a las batèstas las pus ferrotjas qu’an travèrsadas la cultura occitana de las annadas 1970 e 80.
E, los jorns aules, quand torna anonciar, tal Cassandra, encara un còp la fin del monde, o puslèu la fin de la lenga d’òc, podèm aver enveja de l’escanar.

Mas, dins son desesper tostemps actiu, quita pas d’escriure en bona lenga d’òc, quita pas de publicar, quita pas d’anar encontrar joves o escolans se l’apèlan per o far. Quita pas d’obrar per far viure l’occitan e son escritura. E l’existéncia de l’òbra sieuna, l’existéncia dels libres sieus disen lo contrari de la mòrt proclamada e nos ensenhan çò que pòt èsser una escritura de l’occitan totjorn viva.

Amb sa bibliografia longa coma las litanias d’un còp èra, poiriá tanben passar per un poligrafa. E, de vertat, Ives Roqueta a pas jamai agut vergonha d’escriure tan plan un libròt pels escolans de calandreta coma una peçòta jogada pels mainatges, estrambordat qu’es per lo don de la lenga, o un conte tirat de la legenda d’una font miraclosa, perqué non…
De l’Escrivèire public en 1958 a El, Jòb en 2007, en passant per l’Òda a sant Afrodisi, la Messa pels pòrcs, Roèrgue, si, Ponteses, Lo fuòc es al cementèri, Misericòrdias… a bastit, libre a libre, una òbra poëtica que demorarà. Cal l’aver ausit dire e respirar los sieus poèmas per ne presar l’intensitat e l’alen. Amb totjorn un espiar amistós e calorós de cap al paure monde. Coma l’escriu Sèrgi Pey : « Un des rares poètes du quotidien qui célébrent les « petits » en les faisant entrer au Paradis de la poésie. »

Mas lo poèta, per tan pregond que siá, fa pas la pòta a cap de genre literari : poèmas mai que tot, romans, novèlas, teatre, ensais, cronicas, traduccions, tot fa ventre coma l’agrada de o dire.
Dins un recuelh de pròsas per paréisser en mes d’octobre, titolat l’Ordinari del monde, sas novèlas disen encara un còp la negror e l’amarum del monde mas tanben sa frescor o la fòrça tarribla de l’amor. E Roqueta arriba aital a nos far percebre l’umanitat dins las canalhas pus òrras que se pòdon trobar. Novèlas que fan pensar d’aulhors a d’autras novèlas cortetas, publicadas fa qualquas annadas per Bernat Manciet en gascon, Casaus perduts.

Mas sap tanben fa rire : anatz donc legir lo Filh del paire, istòria santa un chic destimborlada, o Armistiça, adaptacion d’una comèdia d’Aristofanes per o verificar ! O sas traduccions remirablas de Josèp Delteil (Nòstre Sénher lo segond, es a dire Jésus II) !

Solide, de los aver escarnits mai d’un còp, los universitaris lo fugisson, ne gausan pas dire cap mot. Enfugida, donc, per qualquas annadas la reconeissença academica. Un còp mòrt e sepelit, ne tornaràn parlar amb de mots esquerièrs coma lor saber. Rai ! Ives Roqueta escriu e publica coma jamai. E dins una lenga de mai en mai madura, de mai en mai mestrejada, de mai en mai sarrada. Una lenga que sap manejar coma pòcs o saben far uòi.

Un repotegaire d’autres còps ? Nani, mas un escrivan, es a dire qualqu’un que sàpia inventar la realitat. Un poèta e un prosator de consequéncia que farga los rires, lo vent, lo sang, l’aiga o la mòrt, tot çò qu’emplís las nòstras vidas umanas. E, de vertat, uòi coma ièr, un dels màgers escrivans occitans.

Ives Roqueta, aquò’s un esperit totjorn en quista de çò novèl, una fam de lenga jamai sadola, qu’amassa los mots e que jòga amb las paraulas per balhar als legeires la pastura de l’amna e del còr.
Pèira plantada dins lo territòri de las letras d’òc coma aqueles dieus primièrs que los letraferits an batejat estatuas menirs, quilhats per d’aujòls desoblidats, qu’òm pòt encontrar en Roèrgue suls tèrmis de quauques camps. Demòra un escrivan considerable, tròp desconegut a cò sieu.

Joan Eygun

Darrièras parucions d’Ives Roqueta a las edicions Letras d’òc : Armistiça, o las non-parelhas recèptas de las femnas d’Atènas per far tornar la patz (2006) ; El, Jòb (2007) ; Messa pels pòrcs seguida de Roèrgue si (2009).